Η θεά Δήμητρα, στενά συνδεδεμένη με τη γονιμότητα της Γης, έθρεψε την ανθρωπότητα με την καλοσύνη και τη συμπόνια της. Η λατρεία της στην Ελευσίνα καλούσε τους μυημένους να ερθουν σε επαφή με έναν κόσμο πέρα από τα όρια της θνητότητας. Τα Ελευσίνια Μυστήρια έγιναν εξαιρετικά δημοφιλή: πλήθος ανθρώπων επισκεπτόταν κάθε χρόνο το ιερό της θεάς για να αποτίσει φόρο τιμής στη «Μητέρα Γη», καθιστώντας την Ελευσίνα ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του αρχαίου κόσμου.

Η ιστορία της Ελευσίνας χάνεται στο μακρινό παρελθόν. Οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως πολυάριθμους προϊστορικούς τάφους, θεμέλια κτιρίων, θραύσματα κεραμικής και αντικείμενα καθημερινής χρήσης στο λόφο πάνω από το ιερό. Ωστόσο, δεν έχουν προσδιορίσει με βεβαιότητα πότε κατασκευάστηκε ο πρώτος ναός της Δήμητρας. Ορισμένοι τοποθετούν χρονικά την κατασκευή του κατά τη διάρκεια της μυκηναϊκής εποχής, ενώ άλλοι στον όγδοο αιώνα, όταν η αρχαία Ελλάδα βγήκε από τα σκοτάδια μετά την πτώση του λαμπρού μυκηναϊκού πολιτισμού. Ο αρχικός ναός ήταν ταπεινός, τοποθετημένος σε μια πλατφόρμα που προστατευόταν από τείχος. Αποτέλεσε ένα επιτυχημένο σχέδιο το οποίο ακολούθησαν οι πολιτικοί και αρχιτέκτονες για τα επόμενα χίλια χρόνια.

Στα χρόνια της ακμής του ιερού, οι πιστοί που έφταναν στην Ελευσίνα από τα πέρατα της οικουμένης θα έβλεπαν μπροστά τους δύο εντυπωσιακές μαρμάρινες εισόδους. Η πρώτη (τα Μεγάλα Προπύλαια) ήταν αντίγραφο των Προπυλαίων της αθηναϊκής Ακρόπολης με μία διαφορά: στην πρόσοψη βρισκόταν το γιγάντιο κεφάλι του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου, ο οποίος έμοιαζε να κοιτάει τους αμέτρητους πιστούς που περνούσαν από κάτω του. Η δεύτερη (τα Μικρά Προπύλαια) ήταν διακοσμημένη με δύο Καρυάτιδες που κρατούσαν στο κεφάλι τους την κίστη, δηλαδή ένα κυλινδρικό δοχείο στο οποίο είχαν σκαλίσει τα σύμβολα της λατρείας της Δήμητρας: παπαρούνες, στάχυα, άνθη ροδιάς και κέρνους (ένα χαρακτηριστικό σκεύος που σχετίζεται με τα Μυστήρια).